Özet:
Finansal Kiralama, kira süresi sonunda mülkiyet hakkının kiracıya
devredilip devredilmediğine bakılmaksızın, bir iktisadî kıymetin
mülkiyetine sahip olmaktan kaynaklanan tüm riskler ile yararların
kiracıya bırakılması sonucunu doğuran kiralamalardır. Yatırım Teşvik
Belgesi kapsamında Finansal Kiralama (Leasing) yoluyla temin edilen
makine teçhizatlar, indirimli vergi uygulamasında dikkate alınır.
İndirimli kurumlar vergisi uygulamasında dikkate alınacak yatırıma katkı
tutarı, finansal kiralama yoluyla edinilen iktisadi kıymetlerin
kaydedildiği “260 Haklar” Hesabında yer alan tutarlar üzerinden
hesaplanır. Biz bu yazımızda, Teşvik Belgesi alan ve Finansal kiralama
işleminde de kiracı konumunda olan Kurumlar Vergisi mükellefi
yatırımcının, vergi indirimi uygulamasını ele alacağız.
Finansal Kiralamanın Teşvik Mevzuatındaki Yeri
Yatırım Teşvik Belgesi, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Teşvik Uygulama
ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü’nce verilmektedir. Teşvik Belgesi
düzenlenmesinin ana mevzuatı olan,19.06.2012 tarihli ve 28328 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanan 2012/3305 sayılı “Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında” Bakanlar Kurulu Kararının pek çok maddesinde Teşvik belgesi kapsamında yer alan makine ve teçhizatın tamamı veya bir kısmı finansal kiralama yolu ile temin edilebileceği ve desteklerden istifade edeceği belirtilmiştir.
2012/3305 sayılı “Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında” Bakanlar Kurulu Kararının,
5’inci maddesinin 2’nci fıkrasında, “Finansal kiralama yöntemiyle
yapılacak yatırımlarda finansal kiralamaya konu makine ve teçhizata ait
toplam tutarın, her bir finansal kiralama şirketi için 1 inci, 2 nci, 3
üncü ve 4 üncü bölgelerde asgari beşyüzbin Türk Lirası, 5 inci ve 6 ncı
bölgelerde ise asgari üçyüzbin Türk Lirası olması gerekir.
7’nci maddesinin 3’üncü fıkrasında, “Finansal
kiralama yöntemiyle gerçekleştirilecek yatırımlar için finansal kiralama
şirketi adına ayrı bir teşvik belgesi düzenlenmez.”
11’nci maddesinin 2’nci fıkrasında “Faiz veya kâr payı desteği
içeren teşvik belgelerine konu yatırımlardan finansal kiralama
yöntemiyle gerçekleştirilecek olanlar için de faiz veya kâr payı
ödemelerini içeren itfa planı yapılması kaydıyla aynı şartlarla faiz
veya kâr payı desteği öngörülebilir” hükümleri yer almaktadır.
20.06.2012 tarihli ve 28329 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2012/1
seri no.lu Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulamasına
İlişkin Tebliğin,
20’nci maddesinin 1’inci fıkrasında; “Teşvik belgesi kapsamında yer alan makine ve teçhizatın tamamı veya bir kısmı finansal kiralama yolu ile temin edilebilir”, 2’inci fıkrasında; Finansal
kiralama şirketinin gümrük vergisi muafiyeti ve KDV istisnası
desteklerinden yararlanabilmesi için, teşvik belgesi sahibi yatırımcı
ile sözleşme yapılmış olması ve Genel Müdürlük tarafından finansal
kiralamaya konu makine ve teçhizat listesinin onaylanmış olması
gerekir.” ifadeleri yer almaktadır.
Finansal Kiralama İşlemlerinin Vergi Usul Kanunu’ndaki Yeri
24 Nisan 2003 tarih ve 25088 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4842 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun
25’nci maddesi ile 213 Sayılı Vergi Usul Kanununa Mükerrer 290’ncı
madde eklenmiştir. 1 Temmuz 2003 tarih ve 25155 Sayılı Resmi Gazete’de
yayınlanan 319 sıra nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğde de, VUK
Mükerrer 290’nci madde ile ilgili açıklamalara yer verilmiştir.
Bu düzenlemeler ile 01 Temmuz 2003 tarihinden başlamak üzere Finansal
Kiralama (Leasing) işlemlerinde, kiralamaya konu olan iktisadi kıymet
değerlemesi, muhasebe kaydı ve amortisman uygulaması bakımından önemli
değişiklik yapılmıştır. Bu değişikliklerden en önemlisi, kiracıların,
finansal kiralama konusu iktisadi kıymet bedelinin tamamını, kullanma
hakkı olarak aktife alacağı, karşılığında ise kiralayana olan borcun
pasife kaydedeceği, amortisman ayırılabileceği hususudur.
213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 290’ıncı maddesinde;
“1. Finansal kiralama işlemlerinde, finansal kiralamaya konu olan
iktisadî kıymet ile sözleşmeden doğan hak, borç ve alacakların
değerlemesi aşağıdaki esaslara göre yapılır.
Kiracı tarafından finansal kiralama işlemine konu iktisadî
kıymeti kullanma hakkı ve sözleşmeden doğan borç, kiralama konusu
iktisadî kıymetin rayiç bedeli veya sözleşmeye göre yapılacak kira
ödemelerinin bugünkü değerinden düşük olanı ile değerlenir.
2. Kiracı tarafından aktifleştirilen finansal kiralamaya konu
iktisadî kıymeti kullanma hakkı, bu Kanunun mükerrer 298 inci maddesi ve
üçüncü kitabının üçüncü kısmının birinci bölümünde kiralama konusu
iktisadî kıymet için belirlenmiş esaslar çerçevesinde yeniden
değerlemeye ve amortismana tâbi tutulur.
Kiracı tarafından finansal kiralama sözleşmesine göre yapılan
kira ödemeleri, borç anapara ödemesi ve faiz gideri olarak ayrıştırılır.
Ayrıştırma işlemi, her bir dönem sonunda kalan borç tutarına sabit bir
dönemsel faiz oranı uygulanmasını sağlayacak şekilde yapılır.
…” hükümleri yer almaktadır.
Finansal Kiralamada İndirimli Vergi Konusunda Maliye Bakanlığı’nın Görüşü
2020 yılında Denizli ilindeki bir mükellef tarafından
Hazine ve Maliye Bakanlığı, Gelir İdaresi Başkanlığına başvurulmuş, konu
ile ilgili aşağıdaki sorular sorularak, idareden görüş (özelge/mukteza)
istenmiştir.
Yapılan başvuruda “Finansal kiralama yoluyla temin edilen makina ve
teçhizat için indirimli kurumlar vergisine tabi yatırım harcaması
tutarının tespitinde, Finansal Kiralama Sözleşmesi gereğince toplam
finansal kiralama bedelinin mi yoksa sadece “260-Haklar Hesabında” takip
edilen tutarın mı dikkate alınacağı, indirimli kurumlar vergisinden
taksit ödemelerinin yapıldığı tarihte mi faydalanılacağı, Yatırım süresi
içerisinde finansal kiralama bedellerinin tamamının ödenmesinin zorunlu
olup olmadığı ile finansal kiralama sözleşmesinin devam ettiği sürede
döviz cinsinden yapılan sözleşmeler sonucu oluşacak kur farkının
indirimli kurumlar vergisine tabi yatırım harcamasının tespitinde nasıl
dikkate alınacağı hususlarında” Vergi idaresinin görüşü sorulmuştur.
T.C. Gelir İdaresi Başkanlığı, Denizli Vergi Dairesi Başkanlığı,
Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğünce verilen, 12.08.2020 tarih ve
E.41694 sayılı muktezada, konu ile ilgili kanun maddeline yer verilerek
sonuç bölümünde şu görüş verilmiştir.
“Bu hüküm ve açıklamalara göre; yatırım teşvik belgesi kapsamında
finansal kiralama yoluyla temin edilen makina ve teçhizata ilişkin
olarak indirimli kurumlar vergisi uygulamasında dikkate alınacak
yatırıma katkı tutarının belirlenmesinde, yatırım teşvik belgesi
kapsamında finansal kiralama yoluyla edinilen iktisadi kıymetler için
Vergi Usul Kanununun mükerrer 290 ıncı maddesi hükümleri çerçevesinde
tespit edilen “260 Haklar Hesabı”nda yer alan tutarın dikkate alınması
gerekmektedir.
Öte yandan, finansal kiralama sözleşmelerinin devam ettiği sürede
döviz cinsinden yapılan sözleşmeler sonucu oluşacak kur farkları
indirimli kurumlar vergisine esas olan yatırıma katkı tutarını
değiştirmeyecek olup indirimli kurumlar vergisi uygulaması açısından
yatırıma katkı tutarının tespitinde yatırımın tamamlanması halinde
ilgili Bakanlık tarafından tamamlama vizesi yapılırken kabul edilen
vergi indirimine esas toplam yatırım harcaması tutarı dikkate
alınacaktır.”
İndirimli Verginin Kurumlar Vergisi Kanunu’ndaki yeri
28.02.2009 Tarih ve mükerrer 27155 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan
5838 Sayılı Kanun 9. Maddesi ile 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununa “İndirimli Kurumlar Vergisi”
başlıklı 32/A maddesi eklenmiştir. Bu maddeye göre, Sanayi ve Teknoloji
Bakanlığı tarafından Teşvik Belgesine bağlanan yatırımlardan elde
edilen kazançların yatırımın kısmen veya tamamen işletilmeye başlanılan
hesap döneminden itibaren yatırıma katkı tutarına ulaşıncaya kadar
indirimli oranlar üzerinden Kurumlar Vergisine tabi tutulacağı hüküm
altına alınmıştır.
İndirimli Vergi Desteğinin Yatırımcı Açısından Önemi
Kurumlar Vergisi mükelleflerinin, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca
(Eski ismi Ekonomi Bakanlığı) Yatırım Teşvik Belgesine bağlanan
yatırımlar, yatırımın kısmen veya tamamen işletilmesine başlanılan hesap
döneminden itibaren elde ettikleri kazançları dolayısıyla indirimli
kurumlar vergisi uygulamasından faydalanmaları mümkündür.
Yatırımcıların, Yatırım Teşvik Belgesi kapsamındaki yatırımlarından
elde ettikleri kazançları yanı sıra, toplam yatırıma katkı tutarının
Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen kısmına ilişkin olarak, yatırım
döneminde, diğer faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına da
indirimli Kurumlar Vergisi uygulanması mümkündür.
Teşvik Belgesi kapsamında yatırım yapan işletmeler, Teşvik Belgesi
kapsamında gerçekleştirdikleri (arsa hariç), bina-inşaat, makine
teçhizat ve diğer yatırım tutarı ile, teşvik belgeleri üzerinde yazılı
Yatırma Katkı Payı Oranını çarparak, Yatırma Katkı Payını hesaplar.
Yatırma Katkı Payına ulaşıncaya kadar da, Teşvik Belgesi üzerinde yazılı
indirim oranında, Kurumlar Vergisini indirimli olarak öder. Örnek
Teşvik belgesi kapsamında 10.000.000 TL yatırım yapmış olan bir
yatırımcı %30 Yatırıma Katkı Tutarı, %70 Vergi indirimi olsun. 2020
yılında da 1.500.000 Kar olsun. Bu durumda 10.000.000x%30=3.000.000 TL
Yatırma Katkı oranı olarak hesaplanır. İndirimli vergi oranı (%22
Kurumlar Vergisi oranıx%70 indirim=%15.4). Bu Yatırımcı 2020 karı
üzerinden (1.500.000 kar x%22) 330.000 TL Kurumlar Vergi ödemesi
gerekirken, (1.500.000 kar x%6,6) 99.000 TL ödeyecek, (1.500.000
karx%15,4) 231.000 TL vergiyi ödemeyecektir. Ödemediği vergiler
3.000.000 TL Yatırım katkı payına ulaşıncaya kadar devam edecektir. Bir
başka ifade, yatırımcı, (3.000.000/%15,4) 19.480.519 TL kâr elde
edinceye kadar, Kurumlar Vergisini %22 yerine, (%15,4 indirimli olarak)
%6,4 oranında ödeyecektir. Bu indirim uygulamasında süre de yoktur.
İndirimli vergi uygulaması, hesaplanan katkı payı bitinceye, kadar devam
edecektir. Devlet, örneğimizdeki 10 milyon yatırım yapan yatırımcıya,
kazancı üzerinden ödeyeceği vergiden dolayı 3.000.000 TL az vergi
ödettirilerek, yatırımcıya katkı sağlanmaktadır.
2012/3305 sayılı Teşvik kararında İmalat sanayine yönelik (US-97 kodu
15-37) düzenlenen yatırım teşvik belgesi kapsamında,
01.01.2017-31.12.2019 tarihleri arasında gerçekleşen yatırım harcamaları
için Yatırma Katkı Oranına 15 puan ilave edilmiş ve Vergi indirimi de
yüzde yüz oranına, katkı tutarının yatırım döneminde yatırımcının diğer
faaliyetlerinden elde ettiği kazançlarına uygulanacak oranı yüzde yüz
oranına yükseltilmişti. (2012/3305 Sayılı Karar
Geçici 8. Madde 22.02.2017 tarih ve 27987 sayımı RG yayınlanan 2017/9917
sayılı kararın 6. Maddesi ile eklendi. 30 Aralık 2017 tarihli ve 30286
sayılı (3. Mükerrer) Resmi Gazete’de 2017/11175 sayılı karar gereği
31.12.2017 tarihi 31.12.2018 olarak değiştirildi. Daha sonra
28.02.2019-30700 RG, Cumhurbaşkanlığı 798 sayılı Kararı 7. Maddesi ile
31.12.2018 tarihi 31.12.2019 olarak değiştirildi.)
Bu kez, Cumhurbaşkanlığı Kararı ile bu artış 31.12.2022 tarihine
kadar uygulanacaktır. Buna göre; 30 Aralık 2019 tarihli ve 30994 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanan 1950 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı eki
Kararın 2’nci maddesi uyarınca; “15/06/2012 tarihli 2012/3305 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile daha önceki kararlara istinaden imalat
sanayiine yönelik (Us-97 Kodu 15-37) düzenlenen yatırım teşvik belgeleri
kapsamında, 1/1/2020-31/12/2022 tarihleri arasında gerçekleştirilen
yatırım harcamaları için bölgesel, büyük ölçekli ve stratejik teşvik
uygulamaları kapsamında vergi indirimi desteği uygulanacak yatırma katkı
oranları her bir bölgede geçerli olan yatırma katkı oranına 15 puan
ilave edilmek suretiyle, kurumlar vergisi ve gelir vergisi indirimi tüm
bölgelerde yüzde yüz oranında ve yatırma katkı tutarının yatırım
döneminde yatırımcının diğer faaliyetlerinden elde ettiği kazançlarına
uygulanacak oranı yüzde yüz olmak üzere, teşvik belgesi üzerinde
herhangi bir işlem yapılmaksızın uygulanır”
Örneğimizi dikkate alırsak Teşvik kapsamında 10.000.000 TL yatırım
yapan bir işletme, Katkı Oranı (%30+%15) %45 uygulanarak toplam olarak
(10.000.000x%45) 4.500.000 TL vergi avantajı sağlayacaktır. Bu vergi
avantajını kâr ettiği süre içinde (süre sırlaması olmaksızın)
kullanabilecektir. Örneğimize göre 2020 yılında elde ettiği kardan
dolayı ödemesi gereken (1.500.000 Karx%22 Kurumlar Vergisi) 330.000 TL
(Vergi indirimi %100’e çıkarıldığı için) verginin tamamını
ödemeyecektir.
Yatırım döneminde (Teşvik alım için başvuru tarihinden, fiilen
tamamlandığı tarihine kadar) Yatırım teşvik belgesi kapsamındaki
yatırımlarından elde ettikleri kazançlarının yanı sıra, belirlenen
oranda, diğer faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına da indirimli
kurumlar vergisi uygulanması mümkündür. Bir şirket, Güneydoğudaki bir
yatırımından elde ettiği vergi indirimini, Yatırım döneminde,
İstanbul’daki farklı bir işletmesi için ödeyeceği vergiden
düşebilmektedir.
Yatırımın tamamlanması şartıyla, indirimli kurumlar vergisi
uygulanmak suretiyle yararlanılan kısmı hariç olmak üzere, kalan
yatırıma katkı tutarı, yatırımın tamamlandığı hesap dönemini izleyen
yıllarda Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre bu yıllar için belirlenen
yeniden değerleme oranında artırılarak dikkate alınır.
2012/33015 Sayılı Karar kapsamında yer alan desteklerin uygulanması
açısından iller, sosyo-ekonomik gelişmişlik seviyeleri dikkate alınarak 6
bölgeye ayırılmıştır. Kararın “Vergi İndirimi” ile ilgili 15.
Maddesine göre Yatırma katkı oranları 1. Bölgede %15, 2.bölgede%20, 3.
Bölgede %25, 4. Bölgede %30, 5. Bölgede %40, 6. Bölgede %50’dir. Yapılan
değişiklikler ile 01.01.2017-31.12.2022 tarihleri arasında her bir
bölgede geçerli olan yatırma katkı oranına 15 puan ilave edilmek
suretiyle, kurumlar vergisi ve gelir vergisi indirimi tüm bölgelerde
yüzde yüz oranında uygulanacaktır. Bu yönü ile sağlayacağı avantajlar
bakımından, Teşvik Belgesi ile sağlanan Vergi indiriminin, Yatımcılar
için çok önemli bir destek olduğunu söyleyebiliriz.
Finansal Kiralama İşleminin Muhasebe Kaydı ve Amortisman Uygulaması
Finansal Kiralama işlemlerinin kiracı ve kiralayan açısından
muhasebeleştirilmesi, 31 Temmuz 2003 tarih ve 25185 nolu Resmi Gazete’de
yayımlanan, Maliye Bakanlığı 11 sıra nolu “Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği”
ile düzenlenmiştir. Tebliğin 5. Maddesinde “30-MALİ BORÇLAR hesap
grubunda “301- FİNANSAL KİRALAMA İŞLEMLERİNDEN BORÇLAR ile “302-
ERTELENMİŞ FİNANSAL KİRALAMA BORÇLANMA MALİYETLERİ(-) hesapları
açılmıştır.
301- FİNANSAL KİRALAMA İŞLEMLERİNDEN BORÇLAR
Bu hesap, kiracıların finansal kiralama yapanlara olan ve vadesi 1
yılı geçmeyen borçlarının izlendiği hesaptır. İşleyişi: Finansal
kiralama sözleşme tutarı bu hesaba alacak, finansal kiralamaya konu olan ilgili varlık hesabına kira ödemelerinin bugünkü değeri ile borç ve bu iki tutar arasındaki fark da “302-Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri hesabına borç kaydedilir. ”
Tebliğe göre; Finansal kiralamaya konu olan ilgili varlık hesabına
kira ödemelerinin bugünkü değeri ile borç kaydı yapılır. Finansal
kiralama işlemlerinde devir faturası kesilene kadar varlığın mülkiyeti
finansal kiralama şirketine ait olduğundan, söz konusu varlığın kullanım
hakkını, 260 – HAKLAR HESABI’na kaydedilir. Finansal kiralamaya konu
varlıkların amortisman tutarları da 268 – BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR
HESABI’na kaydedilir.
Finansal kiralama yapanlara olan ve vadesi 1 yılı geçmeyen
borçlarını 301- FİNANSAL KİRALAMA İŞLEMLERİNDEN BORÇLAR hesabında,
vadesi 1 yılı aşan borçlarını 401- FİNANSAL KİRALAMA İŞLEMLERİNDEN
BORÇLAR hesabında, henüz ödenmemiş 1 yılı aşmayan finansal kiralama
borçlanma maliyetlerini 302- ERTELENMİŞ FİNANSAL KİRALAMA BORÇLANMA
MALİYETLERİ (-) hesabında ve 1 yılı aşan finansal kiralama borçlanma
maliyetlerini 402- ERTELENMİŞ FİNANSAL KİRALAMA BORÇLANMA
MALİYETLERİ(-) hesabında izler.
Finansal Kiralamada Değerleme ve Amortisman uygulaması;
01.07.2003 tarih ve 25155 Sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 319 Sıra
nolu Vergi usul Kanunu Genel Tebliği, kiracıya ilişkin hükümler ile
ilgili II/B bölümünde yer alan hükümler şu şekildedir;
“1-Finansal kiralama işlemine konu iktisadi kıymeti kullanma hakkı ve
sözleşmeden doğan borç, kiralama konusu iktisadi kıymetin rayiç bedeli
veya sözleşmeye göre yapılacak kira ödemelerinin bugünkü değerinden
düşük olanı ile değerlenecektir. Finansal kiralama konusu
iktisadi kıymet, kullanma hakkı olarak aktife alınacak karşılığında ise
kiralayana olan borç pasife kaydedilecektir.
2-Kiracı tarafından aktifleştirilen finansal kiralamaya konu iktisadi
kıymeti kullanma hakkı, Vergi Usul Kanununun üçüncü kitabının üçüncü
kısmının birinci bölümü ve ilgili genel tebliğlerde kiralama konusu
iktisadi kıymet için belirlenmiş usul ve esaslar çerçevesinde
amortismana ve Kanunun Mükerrer 298 inci maddesi uyarınca da yeniden değerlemeye tâbi tutulacaktır…..”
4-Kiracının, Finansal kiralama borçlarının Vergi Usul Kanununun 285
inci maddesi kapsamında reeskonta tabi tutulması mümkün
bulunmamaktadır…..
Döviz Cinsinden Finansal Kiralamalarda Değerleme ise VUK 280. Madde
esas alınır. 280 madde “Yabancı paralar borsa rayici ile değerlenir.
Borsa rayicinin takarrüründe muvazaa olduğu anlaşılırsa bu rayiç yerine
alış bedeli esas alınır. Bu madde hükmü yabancı para ile olan senetli
veya senetsiz alacaklar ve borçlar hakkında da caridir…” Hükmü yer
almaktadır. Bu çerçevede Döviz cinsinden olan 301-401 Finansal Kiralama
İşlemlerinden Doğan Borçlar Hesapları ile, 302-402 Ertelenmiş Finansal
Kiralama Borçlanma Maliyetleri (-) Hesapları VUK 280. Maddesi gereğince
değerlemeye tabi tutulacaktır.
Finansal Kiralamalarda amortisman uygulaması ise; Kiracı firmanın
muhasebe hesaplarında 260 Haklar Hesabına kaydedeceği, kiralanan malın
bedeli, VUK 333, 339 ve 365 sıra nolu Genel
Tebliğler ile düzenlenen şekilde, iktisadi kıymetlerin faydalı ömürleri
dikkate alınmak suretiyle Bakanlıkça belirlenen oranlarda amortismana
tabi tutulur.
Finansal Kiralan İktisadi kıymetlerde Kur Farkı ve Faiz Giderleri:
01.07.2003 tarih ve 25155 nolu Resmi Gazetede yayınlanan 319 Seri
Nolu VUK Genel Tebliğinde Dövizli Finansal Kiralama işlemlerinde ortaya
çıkan kur farkı ve faiz giderleri konularında neler yapılacağı
bahsedilmiştir. 163 Seri Nolu VUK ve 187 Nolu GVK Genel tebliğlerinde
ise finansal kiralamaya konu yatırım mallarının faiz ve kur farklarının
söz konusu yatırım mallarının aktife alındığı yıl sonuna kadar olan
kısmının sabit kıymetin maliyetine dahil edileceği ve amortisman yoluyla
giderleştirileceği, dönem sonundan sonra oluşan faiz ve kur farklarının
ise doğrudan gider yazılabileceği veya maliyete ilave edilerek
amortisman yoluyla giderleştirileceği açıklanmıştır.
Aleyhte oluşan kur farkları sabit kıymetin aktife dahil edildiği yıl
sonuna kadar olan kısmının maliyete eklenmesi, lehte oluşan kur farkının
ise sabit kıymet maliyetinden çıkarılması gerekmektedir.
Sonuç olarak ; Sanayi ve Teknoloji
Bakanlığı Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğünce verilen,
Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında Finansal Kiralama yolu temin edilen
makine ve teçhizat bedelinin tamamı, Teşvik mevzuatı gereği yatırım
tutarı olarak dikkate alınmaktadır ve bu tutar üzerinden Teşvik belgesi
üzerinde yazılı olan İndirimli Vergi desteği dahil, Gümrük Vergisi
Muafiyeti, Faiz desteği gibi çeşitli desteklerden istifade eder.
01/07/2003 tarihiden önce yapılan Finansal Kiralama sözleşmelerindeki
ödeme planına göre fatura edilen finansal kiralama bedelleri muhasebe
işleminde gider olarak kaydedilmekteydi. 01/07/2003 tarihinden sonra
uygulanmak üzere VUK eklenen Mükerrer 290’ıncı madde hükümleri ile
yapılacak kiralama işlemlerinin muhasebe kaydı, değerleme ve amortisman
uygulaması yönünden çok önemli önemli değişiklik yapıldı. Değişiklik
ile Finansal Kiralama yolu ile temin edilen makine ve teçhizat
bedellinin tamamı muhasebe işlemlerinde 260 Haklar hesabına alınmakta ve
dönem sonralında ise iktisadi kıymetin değeri üzerinden amortisman
ayrılabilmektedir. Finansal Kiralama yolu ile temin edilen iktisadi
kıymet bedellerinin işletmenin aktifinde, borcun da pasifte görülmesi
bilançonun gerçek durumunu yansıtması ve doğru değerlendirilmesi
bakımında da isabetli olmuştur. Bu durumda Finansal kiralama
şirketlerinden kiralama sureti ile alınan makine ve teçhizat ile satıcı
firmalardan satın alınan makine teçhizat arasında bir fark kalmamıştır.
Bu yönü ile Vergi mevzuatına göre, Teşvik belgesi kapsamında Finansal
kiralama suretiyle temin edilen makine ve teçhizatlar, diğer alımlar
gibi vergi indirimi uygulamasında dikkate alınacaktır. Vergi İdaresi
Başkanlığı da verdiği görüş yazısında Finansal Kiralama yoluyla edinilen
iktisadi kıymetlerin kaydedildiği 260 Haklar Hesabında yer alan
tutarın, İndirimli Kurumlar Vergisi uygulamasında dikkate alınacak
yatırıma katkı tutarının belirlenmesinde, dikkate alınacağını
belirtmiştir.
Finansal kiralama yöntemi ile (Leasing) alım yapılacak yatırımlara
Teşvik belgesi alınması, yatırım dönemi ve tamamlama sürecindeki
işlemlerin yürütülmesi, indirimli vergi uygulaması bilgi ve tecrübe
gerektiren hassas konulardır. Bu nedenle yatırımcılar, Devletin
sağladığı imkanlardan azami düzeyde, zamanında ve mevzuata uygun şekilde
istifade etmek istiyorlarsa, konuyu bilen, deneyimli, Yatırım Teşvik
Müşaviri, S.M.Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirlerden istifade
etmeleri uygun olacaktır.
Kaynaklar
VUK 163 Seri Nolu Genel Tebliği (17.01.1985-18648 R.G.)
187 Nolu GVK Genel Tebliği (03.08.1995-22363 R.G)
VUK Mükerrer 290 Madde (24.04.2003/25088 R.G 4842 sayılı Kanun 25. Maddesi ile eklendi)
Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No:319) (01.07.2003/25155 R.G.)
11 sıra nolu “Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği” (31.07.2003-25185 R.G.)
Vergi Usul Kanununun 285, Mükerrer 298, 333, 339 ve 365. Maddeleri
5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanununa “İndirimli Kurumlar
Vergisi” başlıklı 32/A maddesi (28.02.2009- Mükerrer 27155 sayılı R.G.
yayınlanan 5838 Sayılı Kanun 9. Maddesi ile eklenmiştir)
2009/15199 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın
Uygulanmasına İlişkin Bakanlar Kurulu Kararı (16/07/2009- 27290 R.G.)
2012/3305 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Bakanlar Kurulu Kararı (19.06.2012-28328 sayılı R.G.)
Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin 2012/1 Sayılı Tebliğ (20.06.2012-28329 R.G.)
2017/9917 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (22.02.2017-27987 R.G.)
2017/11175 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı 30.12.2017-30286 sayılı (3. Mükerrer) R.G.
2018/11930 Sayılı Karar (22/6/2018-30456 R.G.)
798 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı (28.02.2019-30700 RG)
1950 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (30.12.2019-30994 R.G)
T.C. Gelir İdaresi Başkanlığı, Denizli Vergi Dairesi Başkanlığı,
Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğünce verilen, 12.08.2020 tarih ve
E.41694 sayılı Özelge (Mukteza)
31.05.2021