Teşvik Belgesi
Türkiye’de yatırımlarla ilgili teşvikler Ekonomi Bakanlığı’na bağlı Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir. “9903 Sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar” adlı kısa adıyla “Yeni Teşvik Paketi “30.05.2025 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Türkiye’de iller gelişmişlik sırasına göre 6 bölgeye ayrılmış, her bölgede yapılacak yatırıma farklı destekler getirilmiştir. Destekler birinci bölgeden altıncı bölgeye doğru artmaktadır.
Yatırım yapılacak sanayi konusu, yatırım tutarı, yatırım yeri belirlendikten sonra yapılacak sanayi yatırımının hangi desteklerden istifade edeceği belirlenir.
Teşvik Sistemi
Teşvik sistemi; Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi ve Sektörel Teşvik Sistemi uygulamaları ile bölgesel teşviklerden oluşur.
Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi: Teknoloji Hamlesi Programı, Yerel Kalkınma Hamlesi Programı ve Stratejik Hamle Programı olmak üzere üç programdan oluşur ve bu uygulamalar kapsamında desteklenen yatırımlar bölgesel teşvikler ile aşağıdaki destek unsurlarından yararlandırılabilir.
a) Gümrük vergisi muafiyeti.
b) Katma Değer Vergisi (KDV) istisnası.
c) Vergi indirimi.
ç) Faiz veya kâr payı desteği.
d) Makine desteği.
e) Yatırım yeri tahsisi.
Sektörel Teşvik Sistemi: Öncelikli Yatırımlar Teşvik Sistemi ve Hedef Yatırımlar Teşvik Sistemi olmak üzere iki teşvik sisteminden oluşur ve bu uygulamalar kapsamında desteklenen yatırımlar bölgesel teşvikler ile aşağıdaki destek unsurlarından yararlandırılabilir.
a) Gümrük vergisi muafiyeti.
b) KDV istisnası.
c) Vergi indirimi.
ç) Faiz veya kâr payı desteği.
d) Yatırım yeri tahsisi.
Bölgesel Teşvikler: Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi ve Sektörel Teşvik Sistemi kapsamında desteklenen yatırımlar, yatırım bölgesine göre aşağıdaki destek unsurlarından yararlandırılır.
a) Sigorta primi işveren hissesi desteği.
b) Sigorta primi desteği (6 ncı bölgede gerçekleştirilecek yatırımlar için).
Sabit Yatırım Tutarı ve Asgari Kapasite
Asgari sabit yatırım tutarının ayrıca belirtilmemiş olduğu hallerde yatırımların destek unsurlarından yararlanabilmesi için asgari sabit yatırım tutarının; 1 inci ve 2 nci bölgelerde 12 milyon TL, diğer bölgelerde ise 6 milyon TL olması gerekir. Sabit yatım tutarı; Arsa, inşaat, Makine teçhizat ve diğer yatırım maliyetinden oluşur.
Desteklerden yararlanacak yatırımların varsa kararnamede veya ekli listelerde belirlenen asgari kapasite, sabit yatırım tutarı ve diğer şartları sağlaması da gerekir
Yatırım Teşvik Uygulamalarında Bölgeler
(30.05.2025 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 9903 sayılı Karar E-2 liste)
1.Bölge: Ankara, Antalya, Bursa, Eskişehir, İstanbul, İzmir, Kocaeli, Muğla.
2.Bölge: Aydın, Balıkesir, Bolu, Çanakkale, Denizli, Edirne, Kayseri, Konya, Manisa, Mersin, Sakarya, Tekirdağ, Yalova.
3.Bölge: Adana, Bilecik, Burdur, Düzce, Gaziantep, Isparta, Karabük, Karaman, Kırıkkale, Kırklareli, Kütahya, Nevşehir, Rize, Samsun, Trabzon, Uşak, Zonguldak.
4.Bölge: Afyonkarahisar, Aksaray, Amasya, Artvin, Çorum, Elazığ, Erzincan, Kastamonu, Kırşehir, Malatya, Sivas.
5.Bölge: Bartın, Bayburt, Çankırı, Erzurum, Giresun, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Niğde, Ordu, Osmaniye, Sinop, Tokat, Tunceli, Yozgat.
6.Bölge: Adıyaman, Ağrı, Ardahan, Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Gümüşhane, Hakkari, Iğdır, Kars, Mardin, Muş, Siirt, Şanlıurfa, Şırnak, Van.
Cazibe Merkezleri Programı Kapsamında Yer alan İllerde Uygulama :
9903 Sayılı Kararın yayınlandığı Geçici 4. Maddesinde Cazibe Merkezleri Programı Kapsamında Yer alan illerdeki Uygulama konusu düzenlenmiştir. Buna göre: “2018/11201 sayılı Kararın ek-1’inde belirtilen illerde yer alan organize sanayi bölgeleri ve endüstri bölgeleri ile Sivas Demirağ Organize Sanayi Bölgesinde yapılacak imalat sanayii yatırımları (NACE Rev.2.1 kodları: 10-32 arası ve 38.2) için, 31/12/2026 tarihine kadar yapılacak müracaatlara istinaden düzenlenen teşvik belgeleri kapsamında 6 ncı bölgede uygulanan destekler aynı oran, miktar, süre ve şartlarda sağlanır.”
CAZİBE MERKEZLERİ PROGRAMI KAPSAMINDAKİ İLLER EK-1: (Değişik: RG-07/10/2020-31267) 1. Adıyaman, 2. Ağrı, 3. Ardahan 4. Batman, 5. Bayburt, 6. Bingöl, 7. Bitlis, 8. Diyarbakır, 9. Elazığ, 10. Erzincan, 11. Erzurum 12. Gümüşhane, 13. Hakkâri 14. Iğdır, 15. Kars, 16. Kilis, 17. Malatya, 18. Mardin, 19. Muş, 20. Siirt, 21. (Ek: RG-29/12/2021-31704) Sivas (Demirağ Organize Sanayi Bölgesinde gerçekleştirilecek imalat sanayii yatırımları (US-97 Kodu: 15-37)), 22. Şanlıurfa, 23. Şırnak, 24. Tunceli 25. Van
Daha Önceki kararlara İlişkin Uygulama :
9903 Sayılı Kararın yayınlandığı 30.05.2025 tarihinden önceki karalar göre alınmış olan Yatırım Teşvik Belgeleri ile ilgili uygulama kararın Geçici 2. maddesinde aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir. Buna göre;
(1) Bu Kararın yürürlüğe girdiği tarihten önceki kararlara istinaden düzenlenen teşvik belgeleri ile ilgili uygulamalara, teşvik belgesinin dayandığı karar ve ilgili diğer kararlar çerçevesinde devam olunur.
(2) Daha önceki kararlara istinaden düzenlenen teşvik belgeleri kapsamında temin edilen makine ve teçhizatın bu Karara istinaden düzenlenen teşvik belgesine devri yapılamaz. Ancak, mevzuat düzenlemesi ya da ortaklık yapısı değişikliği nedeniyle yatırımın bağımsız üretim bölümlerine bölünmesi nedeniyle bölünen kısmın bu Karar kapsamında yeni bir teşvik belgesine devredilmesine, varsa fazladan faydalanılan desteğin geri alınması kaydıyla izin verilebilir.
(3) Bu Karar kapsamında desteklenmeyen yatırım konularında daha önceki kararlara istinaden düzenlenmiş ve tamamlama vizesi yapılmamış teşvik belgelerine ilişkin kapasite artışına yol açacak makine ve teçhizat ilavesi yapılamaz.
Diğer Hususlar:
Teşvik belgesi alınamadan önceki harcamalar teşvik kapsamına girmez. Bu nedenle yatırma başlamadan önce Teşvik Belgesi alınması gerekir.
Teşvik kapsamında alınacak makine ve teçhizatların yeni olması gerekir.
Yurtdışından getirilecek komple yeni yatırımlar için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın uygun görmesi halinde kullanılmış makine ithali yapılabilir.
Yatırım yeri, inşa edilebilir, komple bina satın alınabilir, yatırım yeri kiralık da olsa yapılacak yatırım için Teşvik belgesi alınabilir.